Negeri Sembilan Wajar Kembali Memperkukuh Sokongan Kepada Barisan Nasional

Dalam suasana politik negara yang semakin mencabar, ramai pemerhati berpendapat Negeri Sembilan perlu kembali memperkukuh sokongan kepada Barisan Nasional (BN) demi memastikan kestabilan politik, kesinambungan pembangunan dan masa depan ekonomi negeri terus terjamin.

Sejak sekian lama, Negeri Sembilan dikenali sebagai antara negeri yang menikmati pembangunan pesat hasil perancangan jangka panjang yang dilaksanakan oleh kerajaan terdahulu. Bandar-bandar utama seperti Seremban, Nilai dan Port Dickson berkembang daripada kawasan sederhana kepada pusat ekonomi, pendidikan dan pelaburan yang penting di Pantai Barat Semenanjung Malaysia.

Pemerhati politik berpendapat kejayaan tersebut bukan berlaku secara kebetulan, sebaliknya hasil perancangan yang konsisten dan pentadbiran yang stabil selama bertahun-tahun.

"Kestabilan adalah faktor utama dalam pembangunan sesebuah negeri. Pelabur tidak melihat kepada retorik politik, tetapi mereka melihat kepada kemampuan kerajaan menyediakan dasar yang konsisten dan mesra pelaburan," kata seorang penganalisis politik tempatan.

Selain itu, BN juga sering dikaitkan dengan kejayaan membangunkan rangkaian infrastruktur yang menjadi pemangkin pertumbuhan ekonomi negeri. Kemudahan lebuh raya, kawasan perindustrian serta institusi pendidikan tinggi yang berkembang di Negeri Sembilan telah membantu menarik pelaburan domestik dan asing.

Dalam masa yang sama, ramai rakyat mula memberi perhatian kepada isu kos sara hidup dan peluang pekerjaan berbanding pertikaian politik yang berpanjangan. Golongan ini berpendapat negeri memerlukan pentadbiran yang berpengalaman bagi menghadapi cabaran ekonomi global yang semakin tidak menentu.

Tokoh politik Negeri Sembilan seperti Mohamad Hasan sering dijadikan contoh kepimpinan yang berjaya membawa pembangunan seimbang antara bandar dan luar bandar. Di bawah pentadbirannya, Negeri Sembilan pernah mencatatkan pertumbuhan ekonomi yang memberangsangkan serta berjaya menarik pelbagai projek pelaburan.

Bagi masyarakat adat pula, kestabilan politik dianggap penting bagi memastikan institusi tradisional negeri seperti Undang Yang Empat dan sistem Adat Perpatih terus dihormati serta dipelihara untuk generasi akan datang.

Pemerhati juga berpendapat hubungan baik antara kerajaan negeri dan kerajaan Persekutuan mampu mempercepatkan pelaksanaan projek-projek pembangunan yang memberi manfaat langsung kepada rakyat.

Walaupun landskap politik negara kini lebih kompetitif berbanding dahulu, penyokong BN percaya parti itu masih mempunyai asas yang kukuh di Negeri Sembilan berdasarkan rekod pentadbiran, pengalaman kepimpinan serta jaringan akar umbi yang luas.

Apa pun pilihan rakyat pada masa hadapan, hakikatnya Negeri Sembilan memerlukan sebuah kerajaan yang stabil, berpengalaman dan mampu membawa kemajuan berterusan kepada negeri. Bagi sebahagian rakyat, faktor-faktor inilah yang menjadi sebab mengapa sokongan kepada Barisan Nasional dilihat masih relevan dan perlu diperkukuhkan demi masa depan Negeri Sembilan.

Kuasa Undang Nan Ompet : Sokong & Menentang

 

Hujah yang menyokong kuasa Undang Yang Empat

1. YDPB dipilih oleh Undang Yang Empat

   Tidak seperti sultan negeri lain yang mewarisi takhta secara automatik, YDPB Negeri Sembilan dipilih oleh empat Undang iaitu Sungai Ujong, Jelebu, Johol dan Rembau. Kuasa memilih ini termaktub dalam Undang-Undang Tubuh Negeri Sembilan dan adat Perpatih.

2. Undang merupakan institusi yang lebih tua daripada YDPB moden

   Dari sudut sejarah Minangkabau, Undang ialah pemerintah luak yang mempunyai kedaulatan adat masing-masing sebelum terbentuknya institusi Yamtuan Besar. Sebab itu ada pandangan bahawa kuasa asal berada pada Undang, manakala YDPB memperoleh kedudukan melalui pemilihan mereka.

3. Adat Perpatih meletakkan konsep 'memilih dan mengganti'

   Dalam adat tradisional Negeri Sembilan, pemimpin yang dipilih boleh diganti jika tidak lagi memenuhi syarat atau hilang kelayakan menurut adat. Prinsip ini sering dirumuskan melalui pepatah adat bahawa yang mengangkat juga boleh menurunkan.

Hujah yang menentang pemecatan YDPB

1. Perlembagaan negeri mesti dipatuhi

   Pakar perlembagaan yang mengulas krisis 2026 berpendapat bahawa walaupun Undang mempunyai peranan besar, mereka tetap perlu mengikut prosedur yang ditetapkan oleh Undang-Undang Tubuh Negeri Sembilan. Jika prosedur tidak dipatuhi, tindakan pemecatan boleh dianggap tidak sah dari segi undang-undang.

2. Kedudukan YDPB dilindungi oleh perlembagaan moden

   Selepas 1959, Negeri Sembilan bukan hanya berasaskan adat semata-mata tetapi juga perlembagaan bertulis. Oleh itu, kuasa adat dan kuasa perlembagaan perlu dibaca bersama.

3. Kerajaan negeri dan institusi persekutuan masih mengiktiraf Tuanku Muhriz

   Dalam krisis yang berlaku pada 2026, kerajaan negeri dan ramai pakar perlembagaan berpendapat bahawa proses yang digunakan oleh Undang Yang Empat tidak memenuhi kehendak perlembagaan negeri. Oleh itu, Tuanku Muhriz masih dianggap YDPB yang sah.

Analisis

Jika dilihat dari sudut adat tradisional, hujah Undang Yang Empat adalah kuat kerana mereka merupakan institusi yang memilih YDPB dan mempunyai kedudukan yang sangat unik dalam sistem Negeri Sembilan.

Tetapi jika dilihat dari sudut undang-undang perlembagaan Malaysia moden, hujah yang lebih kuat ketika ini ialah bahawa sebarang pelucutan YDPB mesti dilakukan mengikut prosedur yang diperuntukkan dalam Undang-Undang Tubuh Negeri Sembilan. Tanpa pematuhan prosedur tersebut, tindakan itu berisiko dianggap tidak sah di sisi undang-undang.

Jadi, persoalan sebenar bukanlah sama ada Undang Yang Empat mempunyai kuasa langsung atau tidak, tetapi sama ada kuasa tersebut telah digunakan mengikut kehendak Perlembagaan Negeri Sembilan 1959 dan adat yang diiktiraf oleh perlembagaan itu sendiri. Itulah titik utama yang menjadi pertikaian dalam krisis Negeri Sembilan pada tahun 2026.

Komunikasi oleh Undang Yang Empat adalah penting..

Peranan Undang Yang Empat dalam sistem pemerintahan Negeri Sembilan sememangnya unik dan berakar dalam tradisi adat Perpatih yang telah lama menjadi asas identiti negeri tersebut. Namun dalam konteks politik moden yang semakin menuntut ketelusan dan akauntabiliti, institusi ini tidak terlepas daripada kritikan. Antara isu utama yang sering dibangkitkan ialah tahap keterbukaan dalam membuat keputusan. Banyak keputusan penting yang melibatkan kepentingan negeri dilihat tidak disertai dengan penjelasan yang mencukupi kepada rakyat, sekali gus menimbulkan kekeliruan dan pelbagai tafsiran.

Selain itu, dalam situasi krisis politik, kedudukan Undang Berempat sebagai institusi adat yang sepatutnya berkecuali turut menjadi perhatian. Walaupun fungsi asalnya adalah sebagai penimbang tara dan penjaga adat, persepsi awam kadangkala melihat tindakan mereka seolah-olah memihak kepada pihak tertentu. Dalam era di mana persepsi boleh mempengaruhi kestabilan politik, kegagalan mengurus gambaran neutral ini boleh memberi kesan kepada kewibawaan institusi itu sendiri.

Kritikan juga timbul daripada pertembungan antara sistem adat dengan prinsip demokrasi moden. Negeri Sembilan mengamalkan gabungan kedua-dua sistem ini, namun garis pemisah antara peranan adat dan politik tidak sentiasa jelas. Apabila institusi adat dilihat terlibat dalam isu yang mempunyai implikasi politik, timbul persoalan sejauh mana campur tangan tersebut wajar dan bagaimana ia harus diseimbangkan dengan mandat yang diperoleh melalui pilihan raya.

Di samping itu, isu akauntabiliti turut menjadi perbincangan. Berbeza dengan wakil rakyat yang tertakluk kepada proses pilihan raya dan boleh dipertanggungjawabkan secara langsung kepada pengundi, Undang Berempat tidak melalui mekanisme yang sama. Ini menjadikan ruang untuk semak dan imbang daripada sudut awam agak terhad, walaupun mereka memainkan peranan yang signifikan dalam struktur negeri.

Akhir sekali, cabaran besar yang dihadapi oleh institusi ini ialah pengurusan komunikasi dalam era digital. Kelewatan atau kekurangan penjelasan rasmi sering membuka ruang kepada spekulasi dan manipulasi naratif oleh pihak berkepentingan. Dalam suasana politik yang semakin kompleks, keupayaan untuk menyampaikan maklumat secara jelas dan tepat menjadi keperluan, bukan lagi pilihan.

Secara keseluruhannya, kritikan terhadap Undang Berempat bukanlah penolakan terhadap adat, tetapi satu refleksi terhadap keperluan penyesuaian dengan tuntutan semasa. Untuk kekal relevan dan dihormati, institusi ini perlu terus memperkukuh ketelusan, menjaga persepsi berkecuali, serta menyesuaikan pendekatan dengan realiti politik moden tanpa mengorbankan asas tradisi yang menjadi kekuatannya.

Ianya tidak semudah “ya sah” atau “tidak sah” : Negeri Sembilan ada dua lapis kuasa

Isu sama ada Yang di-Pertuan Besar Negeri Sembilan boleh “dipecat” melalui persetujuan Undang Yang Empat sering menimbulkan kekeliruan dalam kalangan masyarakat kerana ia melibatkan gabungan antara adat tradisional dan kerangka perlembagaan moden negeri. Dalam sistem Adat Perpatih, Undang Yang Empat iaitu Undang Jelebu, Undang Johol, Undang Rembau dan Undang Sungai Ujong mempunyai kedudukan penting sebagai pemilih Yang di-Pertuan Besar melalui konsep muafakat. Namun begitu, kuasa mereka perlu difahami dalam konteks yang lebih luas dan tidak terpisah daripada struktur perlembagaan negeri.

Ianya tidak semudah “ya sah” atau “tidak sah”, kerana dalam sistem Negeri Sembilan ada dua lapis kuasa yang mesti dipertimbangkan: adat dan perlembagaan negeri.

Secara asasnya, Undang Yang Empat memang mempunyai peranan utama dalam proses pelantikan Yang di-Pertuan Besar. Mereka bertanggungjawab memilih dan mengangkat seorang putera daripada keturunan diraja yang layak untuk ditabalkan sebagai pemerintah negeri. Namun selepas seseorang itu dimasyhurkan sebagai Yang di-Pertuan Besar, kedudukannya berubah daripada sekadar calon pilihan adat kepada institusi raja yang diiktiraf secara rasmi di bawah Undang-Undang Tubuh Kerajaan Negeri Sembilan serta sistem perlembagaan negeri.

Secara teori adat, jika Undang Yang Empat mencapai kata sepakat, mereka mempunyai pengaruh besar dalam menentukan kedudukan raja. Namun begitu, apabila seseorang itu telah ditabalkan sebagai Yang di-Pertuan Besar, kedudukannya tidak lagi hanya tertakluk kepada adat semata-mata.

Dalam konteks ini, sebarang tindakan untuk “memecat” Yang di-Pertuan Besar tidak boleh dilaksanakan secara sepihak walaupun dengan persetujuan Undang Yang Empat. Hal ini kerana selepas pertabalan, kedudukan baginda bukan sahaja tertakluk kepada adat, tetapi turut dilindungi oleh perlembagaan negeri dan pengiktirafan institusi kerajaan. Oleh itu, sebarang perubahan terhadap kedudukan Yang di-Pertuan Besar perlu melalui proses yang sah, berstruktur dan selaras dengan peruntukan perundangan yang lebih tinggi.

Walaupun demikian, dari sudut adat, Undang Yang Empat masih dianggap sebagai penjaga utama adat istiadat Negeri Sembilan. Sebarang pandangan atau keputusan mereka dalam hal-hal berkaitan institusi raja mempunyai pengaruh yang besar dari segi moral dan adat. Namun begitu, pengaruh tersebut tidak boleh disamakan dengan kuasa eksekutif untuk menggugurkan seorang Yang di-Pertuan Besar yang telah ditabalkan secara rasmi.

Ini bermaksud, walaupun secara adat Undang Yang Empat boleh bermuafakat dalam isu-isu berkaitan institusi raja, “pemecatan” Yang di-Pertuan Besar tidak boleh dianggap sah secara automatik hanya berdasarkan persetujuan mereka semata-mata. Ia masih tertakluk kepada:

• Undang-Undang Tubuh Kerajaan Negeri Sembilan
• Pengiktirafan institusi negeri
• Amalan perlembagaan moden Malaysia

Selain itu, dalam amalan sejarah dan realiti semasa, tiada preseden jelas menunjukkan bahawa Undang Yang Empat pernah melaksanakan “pemecatan” Yang di-Pertuan Besar selepas pertabalan secara sah dan diiktiraf sepenuhnya oleh semua pihak.

Kesimpulannya, walaupun Undang Yang Empat mempunyai peranan penting dalam sistem pemilihan raja Negeri Sembilan, persetujuan mereka semata-mata tidak menjadikan “pemecatan” Yang di-Pertuan Besar sah dari sudut adat yang lengkap dan perlembagaan negeri. Sistem Negeri Sembilan berfungsi atas prinsip keseimbangan antara adat dan undang-undang, di mana kedua-duanya perlu dipatuhi bagi memastikan kestabilan institusi raja terus terpelihara.

                                                 Isu tiada kaitan dengan parti politik.

Presiden Umno nak habiskan penggal jadi kerajaan.

Hari ini kita dapat menghidu dan mengesan begitu banyak hantaran di media sosial (medsos) yang mengecam Ketua Pemuda Umno (KPU) Datuk Dr Akmal Salleh setelah keputusan Majlis Tertinggi Umno (MT) yang menolak Konvensyen Khas Pemuda Umno untuk keluar daripada kerajaan dan bekerjasama dengan PAS sebagai pembangkang, gesaan daripada KPU melonjak dan tidak terbendung setelah mahkamah menjatuhkan hukuman kepada bekas presiden Umno Dato Seri Najid Tun Razak (DS Najib). Sebahagian besar orang Umno dan pembangkang (turut menangguk di air keruh) dengan mendakwa mahkamah dan kerajaan mencatur, tidak mahu melepas dan tidak berlaku adil kepada DS Najib.

Seperti mana beberapa kali mesyuarat yang lalu keputusan yang keluar dari mulut presiden di dalam mesyuarat MT adalah dianggap keputusan mesyuarat. Beberapa kali juga ahli MT yang terlepas cakap dan tidak selari bila diminta mengulas sesuatu isu yang telah dibawa ke mesyuarat MT. Disini kita memahami bahawa Presiden memiliki kuasa veto dalam menentukan hala tuju keputusan mesyuarat parti.

Umum mengetahui punca kekalahan Barisan Nasional (BN) pada PRU14 adalah kerana rakyat menolak DS Najib iaitu presiden Umno dan pengerusi BN. Dalam waktu yang sama timbalan presiden yang juga timbalan pengerusi BN tidak mampu untuk memberi pilihan kepada rakyat agar mempercayainya, rakyat seolah hanya nampak keburukan presiden tanpa melihat kelebihan atau peluang yang ada kepada timbalannya iaitu DS Ahmad Zahid Hamidi. Respon kepada kekalahan PRU14 itu DS Najib meletak jawatan manakala DS Zahid tidak berbuat demikian beliau tidak berjiwa besar sebagaimana DS Najib.

Apabila orang nombor 2 yang kurang popular di mata rakyat mengetuai Umno menyebabkan tarikan baru selepas DS Najib meletak jawatan tidak berlaku sebagaimana situasi Tun Abdullah Ahmad Badawi menjadi presiden Umno setelah Tun Mahathir meletak jawatan, populariti dan kepercayaan rakyat ketika itu kembali pulih dan mendapat kepercayaan rakyat lebih meluas daripada sebelumnya. Inilah sebenarnya apa yang mula - mula berlaku kepada Umno selepas PRU14 pewaris kepimpinannya tidak menepati kehendak rakyat.

Pemimpin Umno yang disingkir oleh DS Najib tidak kembali kepada Umno walaupun Umno diterajui pemimpin baru. Malahan DS Zahid meneruskan penyingkiran dan penggantungan atas hal hal yang berkaitan dengan kedudukannya. DS Zahid dibelenggu serangan demi serangan oleh kumpulan Tun M dan bekas pemimpin Umno. Dalam keadaan ini sesiapa sahaja akan mengutamakan pertahanan daripada melakukan serangan kepada pihak lawan keadaan ini yang berlaku kepada presiden Umno ketika itu.

Ketika berperanan sebagai blok pembangkang BN / Umno bekerjasama erat dengan PAS yang juga sebagai pembangkang hingga akhirnya BN dan PAS dapat menjadi kerajaan selepas Tun M tersasul meletak jawatan. Ketika PRN Melaka dan Johor, parti PAS tidak meletak calon begitu juga ketika PAS menjadi calon, BN memberi sokongan berdasarkan semangat Muafakat Nasional. Umno BN tak mungkin cemerlang di PRN dan PRK jika tiada muafakat kedua dua parti.

Orang Umno perlu sedar bahawa DS Ahmad Zahid tiada faktor 'Wow' untuk menarik undi sejak beliau menjadi presiden hingga ke hari ini. DS Ahmad Zahid perlukan seberapa ramai orang orangnya yang boleh menjadi penarik semula kepada Umno. DS Najib sebelum dipenjara memulakan fenomena Bossku dan rakyat kembali mempercayainya dan BN mula didekati semula namun ia tidak lama. Walaupun BN sudah menjadi Perdana Menteri semula dan DS Zahid kembali menjadi Timbalan Perdana Menteri tetapi Bossku tidak dapat diselamatkan maka UMNO BN tidak dapat meneruskan momentum Bossku.

Ketika BN Umno sudah berjaya dijinakkan oleh PMX dan pemimpin PH khasnya DAP muncul ketertarikan baru orang orang Melayu, Umno berjaya melahirkan gelombang pemuda melalui ketuanya Dr Akmal Salleh. Pemimpin DAP berang, PMX gelisah dan Presiden Umno terancam serta rimas dengan gelombang yang semakin hari semakin besar.

Ramai pemimpin pelbagai peringkat dalam Umno yang terancam kedudukan dalam kerajaan, ramai Ketua ketua Bahagian yang bakal hilang sumber dan jawatan serta ditambah dengan gerombolan pemimpin kerajaan madani yang risau jika keputusan konvensyen pemuda diterima oleh MT maka semua dalam kerajaan akan runtuh termasuk orang BN sendiri, mereka akan terlepas kelebihan sebagaimana di viral oleh YB Ahmad maslan "tiada guna langsung jadi pembangkang.." gesaan KP ditolak dengan lebih lunak 'Terus dalam kerajaan.. habiskan penggal".

Habiskan penggal bermakna parti parti dalam kerajaan mempunyai peluang untuk meneruskan agenda mereka, habiskan penggal meletakkan Umno dalam kedudukan tiada masa yang cukup untuk orang Melayu kembali kepada BN, tiada masa lagi untuk kompromi dengan orang Melayu yang kini majoriti besar beralih kepada PAS... dan lebih malang jika pemain medsos yang sudah dibanjiri Melayu Umno pencari makan dan penyamar Melayu dari PH yang berjemaah menghalau Dr Akmal agar meninggalkan UMNO.